تهرانتراشه دیگر قطعهٔ الکترونیکی نیست؛ اهرم قدرت است. از مدل‌های زبانی تا خودرو و دفاع، زنجیره‌ای که در هسینچو، آیندهوون و فینیکس می‌چرخد، قیمت گوشی و لپ‌تاپ در تهران را هم تعیین میکند.
تهرانپشت هر پاسخ چتبات، ساختمانی پر از سرور ایستاده است. صف اتصال به شبکهٔ برق در ویرجینیا حالا به چند سال رسیده است.
پس‌کی با اثر انگشت کار میکند و روی صفحهٔ فیشینگ جواب نمی‌دهد. مهاجرت حساب‌ها شروع شده، اما عادت رمز ساده هنوز نرفته است.
از هر ۱۰۰ تراشهٔ پیشرفتهٔ جهان، ۹۲ تا در تایوان ساخته میشود. کارخانه‌های تازه در آریزونا و درسدن این نسبت را تا ۲۰۳۰ فقط چند واحد جابه‌جا می‌کنند؛ برای همین یک تصمیم در تایپه، قیمت سختافزار در تهران را هم تکان میدهد.
از خودِ مدل‌ها کمتر می‌گوییم و از برق، تراشه و پولی که پایشان می‌سوزد بیشتر؛ خبر واقعی هوش مصنوعی این روزها همان‌جاست.
تهرانآموزش یک مدل بزرگ، برق یک شهر کوچک را برای هفته‌ها می‌بلعد. شرکتها حالا کنار نیروگاه قرارداد می‌بندند و صف اتصالشان سال‌ها طول می‌کشد.
مدل‌های زبانی روی کاغذ متولد میشوند، اما روی سیلیکون زنده می‌مانند؛ گلوگاه، لیتوگرافی در آیندهوون هلند است.
حملهٔ خودکار سریع‌تر شده و دفاع هم؛ اما پس‌کی چون به دامنهٔ واقعی گره خورده، روی صفحهٔ جعلی کار نمی‌کند.
در وب فارسی تقریباً هیچ‌کس درباره‌ی Muse حرف نمی‌زند — ایجنت شخصی متا، نه چت‌باتش. این سری چهار قسمتی از خودِ محصول شروع میکند: قسمت اول می‌گوید Muse چیست و چه فرقی با چتبات دارد؛ بعد سراغ دسترسی در ایران، کاربردهای واقعی و قیمت و محدودیت‌ها میرویم. قاعدهی سری مثل بقیهی مجله است: اول حقیقتِ تأییدشده از منبع رسمی، بعد قضاوت.
تهرانچت‌بات جواب میدهد و تمام؛ Muse هدف را می‌گیرد و خودش ایمیل میفرستد، رزرو میکند، فرم پر میکند و سند میسازد — روی یک کامپیوتر اختصاصی که برای هر کاربر جدا نگه می‌دارد، حتی وقتی اپ بسته است.
گوشی و گجت را روی میز سفید استودیو قضاوت نمی‌کنیم؛ می‌بریمشان وسط زندگی واقعی — نور کمِ خیابان، آفتاب ظهر، استفاده‌ی هر روز.
در نور روز هر سه خوب‌اند؛ تفاوت در نور مخلوط شب معلوم میشود و ربطی به عدد مگاپیکسل ندارد — مکانیزمش عکاسی محاسباتی است.
تصویر شارپ‌تر و وزن کمتر شده، اما «کار روزمره»ای که آیفون را آیفون کرد، برای VR هنوز ساخته نشده است.
زیرساخت شارژ رشد میکند، اما قیمت، عمر و مبدأ لیتیوم باتری هنوز تصمیم خرید در ایران را عقب می‌اندازد.
تکنولوژی ایران را از نزدیک و با عدد دنبال می‌کنیم: از تراکنش نانوایی سر کوچه تا سرعتی که ساعت ۹ شب واقعاً تجربه می‌کنید.
تهرانبا سرمایهٔ محدود و بازار داخلی بزرگ، بقا از رشد انفجاری مهم‌تر شده؛ محصولی می‌ماند که از ماه اول درآمد واقعی دارد.
کاربر ایرانی برای اینترنت کندتر و محدودتر، هزینهٔ زمانی بیشتری می‌پردازد؛ هر ساعت اختلال، فروش هزاران فروشگاه کوچک را متوقف میکند.
پایش اینترنت در مجله پارسا یعنی سنجش فنیِ دسترسپذیری و تأخیر شبکه بر اساس ابزارهای مستقل پایش اینترنت (عمومی). این بخش فقط همان چیزی را نشان میدهد که سنجش‌ها می‌گویند؛ نه علت حدس می‌زند و نه از روی یک نشانه، نتیجهٔ قطعی می‌گیرد.
در این نمونه، یک ابزار سنجش نشانهٔ اختلال ثبت کرده، اما ابزار مستقل دوم هنوز آن را تأیید نکرده است. طبق قاعدهٔ این سرویس، تا وقتی هر دو ابزار همنظر نشوند «قطعی» اعلام نمیشود و وضعیت «در حال بررسی» می‌ماند.
سه شاخص فنی: دسترسپذیری شبکه، تأخیر پاسخ و نرخ خطای اتصال. همین‌ها؛ سنجش دربارهٔ علت وضعیت چیزی نمی‌گوید.
توافق دو ابزار مستقل پایش اینترنت (عمومی). بدون این توافق، هیچ وضعیت قطعی‌ای روی این صفحه نمی‌نشیند.
اگر فقط یک ابزار مشکلی ببیند، وضعیت «در حال بررسی» است و سنجش ادامه پیدا میکند تا منبع دوم آن را تأیید یا رد کند.
به‌محض اتصال دادهٔ زنده، همین کادر با زمان آخرین سنجش و مقدار هر شاخص به‌روز میشود. تا آن زمان، هرچه اینجاست قالب نمایش این سرویس است — نه خبر از وضعیت واقعی اینترنت.
بازی در ایران یعنی استودیوهای پنج‌نفره‌ی مشهد و تبریز و بازیکنی که با پینگ ۸۰ میلی‌ثانیه‌ای به فینال ریاض می‌رسد؛ این بخش مال آن‌هاست.
بازار بازی ایران روی موبایل می‌چرخد؛ کنسول گران است، اما تقریباً هر ایرانی یک گوشی هوشمند دارد.
فینال بعضی رشته‌ها از فینال لیگ‌های سنتی بینندهٔ بیشتری دارد؛ ایران تیم و بازیکن حرفه‌ای دارد، زیرساخت مسابقه‌ای نه.
سینما را از درِ فناوری وارد می‌شویم: مستندهایی که سازوکار هوش مصنوعی را بهتر از خیلی از مقاله‌ها توضیح می‌دهند، علمی‌تخیلی‌هایی که پرسش‌های امروز را سال‌ها زودتر پرسیدند، و اقتباس‌هایی که دنیای تکنولوژی را به پرده آوردند. قاعدهی این سرویس ساده است: هرجا فیلم ادعایی میکند، ما مرز میان قصه و واقعیت را همان‌جا می‌کشیم.
تهران«آلفاگو» لحظه‌ای را ثبت کرد که ماشین، قهرمان جهانِ بازی گو را برد؛ «معضل اجتماعی» و «سوگیری کدنویسی‌شده» هم روی دیگر سکه را نشان دادند: الگوریتم‌هایی که توجه ما را می‌خرند و خطاهایشان آدم‌های واقعی را گرفتار میکند.
علمی‌تخیلیِ خوب پیش‌گویی نیست؛ آزمایش فکری است. «آینهٔ سیاه»، «وست‌ورلد» و «سورنس» هرکدام یک فناوریِ در راه را تا تهِ نتیجه‌اش بردند — و بعضی از آن نتیجه‌ها حالا بیرون از پرده هم دیده میشوند.
قاعدهی انتخاب ثابت و عمومی است: اول پربازدیدترین مطالب ۲۴ ساعت گذشته، بعد موضوعاتی که همان روز داغ شدهاند — در جستوجوها و گفتوگوی روز فناوری. مطلبی که هر دو شرط را داشته باشد، بالاتر مینشیند. پیشنهاد پولی و تبلیغاتی در این فهرست جایی ندارد و ترتیب، نظر سردبیر نیست؛ خروجی همان دو معیار است.
برقِ هوش مصنوعی از آن موضوع‌هایی است که هر هفته دوباره به صدر گفتوگوی فناوری برمی‌گردد.
هر بار موج تازه‌ای از مدل‌های هوش مصنوعی میآید، تماشای این مستندها هم دوباره بالا میرود.
سرعت ساعت اوج، از آن عددهایی است که خواننده هر شب با تجربه‌ی خودش می‌سنجد و برمی‌گردد.
تا وقتی دادهی زندهی بازدید و ترند وصل نشده، این فهرست قالبِ نمایش ماژول است: پیشنهادها نمونهاند، با برچسب «نمونه» مشخص شدهاند و هیچ‌کدام رتبهبندی واقعی بازدید یا ترند روز نیستند. به‌محض اتصال دادهی زنده، همین قاعده با عدد بازدید و زمان به‌روزرسانی روی این کادر مینشیند.
بدون اصطلاح‌بازی و بدون تبلیغ ابزار: هر راهنما یک کار واقعی را قدم‌به‌قدم جلو می‌برد و جایی را که ابزار اشتباه میکند، همان‌جا می‌گوید.
سه قدم مشخص: مسئله را بنویسید، درخواست را با عدد و مخاطب ببندید، خروجی را از منبع اصلی چک کنید. برنامه‌نویسی لازم نیست؛ دقت لازم است.
هفت سال به‌روزرسانی نرم‌افزاری، صفحهٔ خوانا زیر آفتاب و خدمات در شهر شما؛ در استفادهٔ دوساله این سه‌تا از مگاپیکسل مهم‌ترند.
دیجی‌کالا و اسنپ با بازار واقعی بزرگ شدند، نه با پول مجانی. حالا در تهران اول «مسیر سود» پرسیده میشود، بعد «سهم بازار».
اسپیس‌ایکس هزینهٔ مدار را یک‌دهم کرد. تنظیم‌گری اما هنوز با همان سرعتی حرکت میکند که راکت‌ها نمی‌کنند.
استاندارد FIDO آماده است، کلید روی گوشی کاربر می‌ماند و فیشینگ بی‌اثر میشود. عقب‌ماندگی اینجا فنی نیست؛ تصمیمی است.
سؤال‌هایی که خواننده‌ها بیشتر از همه از ما می‌پرسند — کوتاه و بی‌تعارف جواب داده‌ایم.
مجله پارسا یک روزنامهی مستقل فناوری در تهران است. فرقش را در سه چیز ببینید: هر خبر با نام نویسنده منتشر میشود، برای هر خبر دو منبع مستقل لازم است، و منبع اصلی پایین همان مطلب لینک میشود تا خودتان بررسی کنید.
اول سراغ متن رسمی شرکتها و اسناد اولیه میرویم — مثل گزارشهای TSMC یا آژانس بینالمللی انرژی — و بعد سراغ رسانههای مرجع جهانی مثل TechCrunch و Reuters و Bloomberg. عددی که منبع اولیه نداشته باشد، یا منتشر نمیشود یا با قید «برآورد تحریریه» میآید.
چهار خبرنگار و تحلیلگر در چهار سرویس تخصصی: سارا محمدی در هوش مصنوعی و سختافزار، آرمان کیانی در کسبوکار و بازار، نیلوفر صادقی در موبایل و گجت و کیان رستمی در علم، فضا و امنیت. معرفی و حوزه‌ی تمرکز هرکدام در بخش «تحریریه»ی همین صفحه است.
هر شماره یک عدد را وسط صفحه میگذاریم که بهتنهایی گویای یک روند بزرگ است — مثل سهم ۹۲ درصدی تایوان از تراشههای پیشرفتهی جهان — و منبع و ساعت بهروزرسانیاش را هم کنارش مینویسیم.
فقط فیلمها و سریالهایی که به فناوری و هوش مصنوعی ربط دارند: مستندهای فناوری، آثار علمیتخیلی، اقتباسهای مرتبط با دنیای تکنولوژی و خبرهای ساخت و پخش آنها. در هر مطلب هم مرز میان ادعای فیلم و واقعیتِ قابلسنجش جدا میشود و منبع بررسی پایین مطلب میآید. بخش اختصاصی‌اش را در صفحه‌ی اول، کنار بقیهی سرویس‌ها ببینید.
قاعده‌اش ثابت و عمومی است: اول پربازدیدترین مطالب ۲۴ ساعت گذشته، بعد موضوعاتی که همان روز در جستوجوها و گفتوگوی فناوری داغ شدهاند؛ مطلبی که هر دو شرط را داشته باشد، بالاتر مینشیند و پیشنهاد پولی یا تبلیغاتی در این فهرست نیست. تا وقتی دادهی زندهی بازدید و ترند وصل نشده، پیشنهادها نمونهاند و با برچسب «نمونه» مشخص میشوند — فهرست نمونه، رتبهبندی واقعی بازدید نیست. خود ماژول را در بخش فیلم و سریال ببینید.
چتبات به پرسش شما جواب متنی میدهد و تمام؛ Muse ایجنت شخصی متاست و کار را خودش انجام میدهد: برای هر کاربر یک کامپیوتر اختصاصی (Secure VM) دارد و روی همان، ایمیل میفرستد، رزرو میکند، فرم پر میکند، خرید انجام میدهد و سند میسازد — حتی وقتی اپ بسته است. Muse از ۸ سپتامبر ۲۰۲۶ عرضه شده و از وب muse.ai، اپ iOS و اندروید، نسخهی مک و واتساپ در دسترس است، اما رسماً فقط در آمریکا، کانادا، ژاپن و سنگاپور؛ در ایران عرضهی رسمی نشده است و جزئیات دسترسیاش در قسمت دوم سری «Muse» میآید.
با سنجش فنیِ دسترسپذیری، تأخیر و نرخ خطای اتصال، بر اساس ابزارهای مستقل پایش اینترنت (عمومی). سه وضعیت دارد: 🟢 عادی، 🟡 اختلال و 🔴 قطعی — و «قطعی» فقط وقتی اعلام میشود که دو ابزار مستقل همنظر باشند. اگر فقط یک ابزار مشکلی ببیند، وضعیت «در حال بررسی» است، نه قطعی. این بخش فعلاً نمایش نمونه است و دادهی زنده به آن وصل نیست؛ جزئیاتش را در ماژول پایش اینترنت در سرویس تکنولوژی ایران ببینید.